 SAD w Polsce
Województwo podkarpackie
Województwo świętokrzyskie
Województwo śląskie
Województwo opolskie
Województwo dolnośląskie
Województwo pomorskie
Województwo zachodniopomorskie
Województwo kujawsko-pomorskie
Województwo wielkopolskie
Województwo lubuskie
Województwo łódzkie
Województwo mazowieckie
Województwo lubelskie
Województwo podlaskie
Woj. warmińsko-mazurskie
SAD w Europie
SAD w Małopolsce
BESKIDY I TATRY
Zachodni Beskid Niski
Beskid Niski - Dorzecze Górnej Wisłoki
Pogranicze sądecko-niskie (wokół Krynicy)
Beskid Sądecki
Wokół Nowego Sącza
Gorce wschodnie i Pieniny
Spisz
Gorce Zachodnie
Beskid Wyspowy - część zachodnia
Beskid Wyspowy - część wschodnia
Beskid Makowski
Wokół Kalwarii Zebrzydowskiej
Beskid Żywiecki
Orawa
Podhale i Tatry
kRAKÓW I JURA
Kraków
Ojcowski P.N. i Dolina Dłubni
Niecka Nidziańska
Pustynia Błędowska i Dolina Eliaszówki
Dolina Karpia - Zator i okolice
Ziemia Oświęcimska
Pogórza
Pogórze Wielickie
Pogórze Lipnicko-Wiślickie
Na północ od Brzeska
Tarnów i okolice
Wokół Biecza
Wokół Gorlic
Pogórze Ciężkowicko - Rożnowskie
Grybów - Pogórze Grybowskie
Zobacz na mapie
Część obiektów jest zlokalizowana dokładnie, niektóre jednak wymagają korekty. Zwracam się z uprzejmą prośbą o wyrozumiałość - nie wszędzie jeszcze dotarliśmy...
Pokaż SAD MP - poln na większej mapie
Pokaż SAD MP polud na większej mapie
Artykuły:
Architektura drewniana - słowem wstępu
Drewno było budulcem pospolitym, łatwo dostępnym,
odpornym na ściskanie, łatwym w obróbce - nic więc
dziwnego, że przez długie lata właściwie nie miał ten
materiał konkurencji. Niestety jego największy
mankament- łatwopalność - spowodował zniknięcie
z naszych ziem unikatowych zabytków. Nie tak dawno
spłonęła cerkiew w Komańczy, w zeszłym roku ogień
strawił dzwonnicę w Łapczycy, spłonął też kościółek
na Obidowej (został odbudowany).
 Architektura drewniana - słowem wstępu.
pobierz artykuł w PDF
Jak to się trzyma? - słowo o konstrukcjach
To konstrukcja, w której belki lub okrąglaki kładzie się poziomo na siebie, łącząc je na
narożnikach (węgłach) na różne sposoby (na obłap, na nakładkę, na "jaskółczy ogon,
na zamek"). Kształt belek jest zróżnicowany, np. okrąglaki, połowizny (belka przecięta
na pół), belki prostokątne lub prostokątne ze ściętą krawędzią.
Słowo o konstrukcjach - jak się to trzyma?.
pobierz artykuł w PDF
| |
Pięć kościołów na liście:
* Binarowa
* Blizne >> zobacz
* Dębno Podhalańskie
* Haczów
* Kościół św. Leonarda w Lipnicy >> zobacz
* Sękowa
Kolejne trzy, nominowane do tej listy, nie zostały na razie na nią wpisane, najprawdopodobniej z powodu wieku. Są młodsze... Ale czy mniej wartościowe? Oceńcie sami. Trzy nominowane kościoły to: kościół w Orawce, kościół w Lachowicach oraz kościół w Szalowej. Z nominowanych największą atencją darzę kościół w Lachowicach - nie widziałam jeszcze tak spektakularnych sobót!
Z kościołów uhonorowanych wpisem, urzeka urodą kościół św. Leonarda w Lipnicy oraz urzekające polichromie w Binarowej.
Okolice Krakowa:
Niemal w centrum Krakowa znajdują się dwa zabytki drewniane: skansen i kaplica. Na obrzeżach: kilka kościołów. Znajduje się tu też kilka młynów i kaplic - niestety poza szlakiem, ze względu na ich stan. Na liście znajdują się też dwory - niektóre ciężko zwiedzić, gdyż są w rękah prywatnych - wszelkie informacje znajdziecie w MUWIcie Dopiero niedawno odkryłam ile zabytkowych desek kryje piękny, turystyczny Kraków. Odkryjcie je również.
Na północ od Krakowa- Jura i Dolinki:
Czy ktoś z Was słyszał o niewielkim skansenie w Wygiełzowie? Bo, przyznaję się, ja nie. Dopiero po wnikliwym sprawdzaniu szlaku drewnianego znalazłam to cudo i, oczywiście, odwiedziłam. Oprócz skansenu na północny zachód od Krakowa można znaleźć XV-wieczne kościoły w Dolinie Eliaszówki, odrestaurowane kościoły w okolicach Wolbromia i Olkusza, jak również relikty zabudowy małomiasteczkowej. O dzwonnicach już nie wspomnę... Choć wypadałoby napomknąć o jedynej tego rodzaju, kaplicy na Wodzie w Ojcowie
Na wschód od Krakowa - Ziemia Oświęcimska:
Przyznaję, że tereny na zachód od Krakowa były dla mnie zaskoczeniem. Dotychczas pokutowało we mnie przekonanie, że na poszukiwanie drewnianych kościołow należy wybrać się w Beskidy. A tu.. w niewielkiej Woli Radziszowskiej, w maleńkiej Tłuczani i nad stawem w Palczowicach, stoją i czekają na odkrycie. Niektóre są czynnymi świątyniami, jak ta w Woźnikach. czy w Marcyporębie. Ale znaleźć tu też można zabytkowe spichlerze, przy czym słowo "można" jest tu słowem-klucz:)
Babia Góra i drewniaki:
Trzy skanseny, dwie karczmy (z czego jedna słynna, a druga zbójnicka) i kilka kościołów. Z czego jeden przyprawia o zupełne déja vu - takie podcienia zdarzają się na wschodnim Podbeskidziu, ale tutaj? Przy głównej drodze z Suchej do Żywca, gdzie zbójnicy szaleli i palili wszystko po drodze? No i otóż, cud w Lachowicach się utrzymał jakoś. Co więcej - do dziś jest czynną świątynią. Warto wspomnieć, że zarówno ten, jak i nieodległy kościół w Orawce, były nominowane do listy UNESCO. Oprócz tego w regionie: trzy skanseny po tej i jeden po drugiej stronie granicy. Do tego, niesłusznie omijany w trasie na południe, kościoł w Trvdosinie na Słowacji.
Beskid Wyspowy i jezioro Dobczyckie:
Teren nieprzyjazny turystom: brak bazy noclegowej, brak gastronomii. Nawet turyści plecakowi mają tu nieco utrudnione zadanie: oni jednak wszędzie wlezą i wszędzie się prześpią. Z założenia jednak nie mają własnego transportu - nie wiedząc co ich omija, nie skuszą się więc na podejście kilku kilometrów asfaltem w kierunku... ech... np. kościoła w Szyku czy kościółka w Sieprawiu. I choć niektóre z zabytków nie leżą na oficjalnym szlaku, to jednak dech w piersiach zapierają...
W stronę gór wyższych:
Ja nie chcę do Zakopanego - krzyczałam przez lata. Kojarzyło mi się z tłumem na Krupówkach i nieskalanym błotem obuwiem. A tu: błoto się znajdzie, ale główną atrakcja jest zabudowa i kościoły drewniane. W samym jednym Zakopcu tyle drzazg... A współczesna architektura stara się naśladować starą i przyznaję, na dobre jej to wychodzi:) A co konkretnie zobaczyć? HA!
Gorce i Pieniny:
Powiadają, że serce wybierze samo. Zaufaj sercu. Na głupie pytanie "co to znaczy 'Dum,Dum'?" odpowiadam: Gorce i Pieniny. A we wsiach podbeskidzkich aż roi się od zabudowań, które wszyscy SADowcy kochają: kościół w Dębnie Podhalańskim, Łopusznej, Harklowej. Spichlerz w Niedzicy i uratowana kaplica cmentarna w Maniowych. zaś zabudowa wsi spiskich to już zabytek sam w sobie.
Kraina cerkwi w Beskidzie Sądeckim:
Od Muszyny po Krynicę, w nieomal każdej wsi znajdziemy cerkiew. W większości -drewniane, w niektórych murowane. Przegląd budownictwa Łemków znad Popradu możemy znaleźć zaś w Nowym Sączu, w skansenie. Dodatkowo w okolicach Sącza też natkniemy się na kilka ciekawych obiektów.
Beskid Niski :
To chyba już każdy wie - Beskid Niski drewnianą cerkwią stoi. Szczególnie zachodni Beskid Niski, gdzie akcja Wisła nie odcisnęła tak widomego piętna, jak we wschodnim czy w Bieszczadach, gdzie nie został kamień na kamieniu...Do najpiękniejszych należy Skwirtne, Kwiatoń i Bartne, choć i te mniej utytułowane są prześliczne.
Pogórze Ciężkowicko - Rożnowskie :
I tutaj zachowało się kilkanaście drewnianych zabytków. Do szczególnych należy kościół w Binarowej, zniszczony podczas ostatniej powodzi (2010 r.) Wby przywrócić kościołowi blask, potrzeba miliona złotych! Pomimo widocznych zniszczeń jest to niesamowity kościół - polichromie i malowidła wprost zwalają z nóg. W okolicznych wsiach i miastach zachowały się podobne, choć już nie tej klasy, zabytki sakralne, a nawet plebania, w której utworzono muzeum. Jeśli do tego dodamy zabytkową zabudowę Zakliczyna i Ciężkowic... No cóż - mapa i aparat w dłoń i ruszamy na szlak!
Pogórze Wiślicko-Lipnickie i ziemia Tarnowska :
Tarnów urzeka. Bez dwóch zdań. W samym mieście znajdują się aż cztery kościoły drewniane (licząc Stryszów i Zawadę). Na północ od Tarnowa zabytki są warte zobaczenia niejako przy okazji, choć muzeum Witosa w Wierzchosławicach warto zobaczyć nie tylko po drodze. Natomiast w okolicach Wiślicza znajduje się cud nieziemskiej urody - kościół św. Leonarda w Lipnicy. UNESCO już go uhonorowało, tłumy turystów honorują w każdą Niedzielę Palmową. Uhonorujmy również:)
|
Szlak architektury drewnianej